نقد و بررسی شعر عمله   

عمله دسته به دسته سر جوق آب نشسته
میگه نمیرم میگه نمیرم میگه نمیرم ولایت
حکیم ابوالقاسم سپهری ملقب به خیام شیرازی شعر عمله را در غالب رباعیات 5\2 بیتی در اوایل قرن 23 هجری قمری در یکی از داهات های ساوجبلاغ در سه سالگی سرود استاد سپهری در سن شش ماهگی از ساوجبلاق به یکی از شهر های افغونستان سفر کرد و انجا را همانند ولایت خود پنداشت اما بعضی مشکلات او را وادار به بازگشت به مکان تولدش کرد در این زمان او حدودا سه ساله بود او متوجه تغیرات بسیاری در زادگاه خود شده بود و آنجا بود که استاد سپهری شعر عمله را در وصف زندگی خود سرود او در این شعر خود را عمله ای توصیف کرده بود هدف اصلی او تعریف و تمجید از حکومت ان دوره بوده ودانشمندان بعد ها منظورش از این شعر را چنین گفتند:
درود بر تو ای شاه ساوجبلاغ . تو انقدر برای مردم سرزمینت امکانات فراهم کرده ای که حتی عمله ای که بر جوق اب نشسته از این امکانات بر خوردار است و این امکانات انقدر زیادند که این عمله از رفتن به ولایت خود صرف نظر کرده است.
از خصوصیات جالب توجه این شعر استفاده از لهجه ی محلی عملگی است که صفا وصمیمیت خاصی در ان موج می زند از دیگر ویزگی های این شعر استفاده از کلماتی مانند جوق و عمله است که در تک تک حرف های این کلمه ها هزاران راز نهفته است. مثلا کلمه جوق مخفف سه کلمه جوراب + وینوایان + قرمه سبزی است که بیانگر تنگ دستی است و یا کلمه عمله که ترکیبی از صفت فاعلی و مضارع نقلی فعل امل (ommol ) است نشان دهنده مهمترین قشر جامعه یا همان حمال ها است
درآخر جا دارد از این شاعر گرانقدر که شعری بسیار ارزشمند برای نسل های بعد از خود به جا گذاشت تشکر کنیم

 

لينک
جمعه ۱٢ اسفند ۱۳۸٤ - IQha